معدن

 

معدن و اکتشاف مواد معدنی

معدن عبارت است از محل پیدایش طبیعی یک ماده معدنی (فلزی یا غیرفلزی) که مورد اکتشاف و بهره‌برداری قرار گرفته است و معادل لاتین آن (Mine) می‌باشد. بهره‌برداری از معادن، ذوب سنگ معدن‌ها و استخراج فلزات از آن‌ها به دوران باستان بازمی‌گردد.

در مورد مس، برخی از باستان‌شناسان معتقدند که این فلز برای نخستین بار در ایران شناخته و مورد استفاده قرار گرفته است. نمونه‌هایی از سنگ معدن یافت‌شده در تل ابلیس کرمان دارای قدمتی در حدود ۶۰۰۰ سال بوده و کهن‌ترین شواهد ذوب مس در منطقه سیلک کاشان به دست آمده است که قدمت آن حتی از تل ابلیس نیز بیشتر است.

ایران با دارا بودن حدود ۶۸ نوع ماده معدنی غیرنفتی، ۳۷ میلیارد تن ذخایر کشف‌شده و ۵۷ میلیارد تن ذخایر بالقوه، در میان ۱۵ قدرت معدنی جهان جای گرفته و از کشورهای غنی از نظر دارایی‌های معدنی محسوب می‌شود. با این حال، تولیدات معدنی تنها حدود ۰٫۶ درصد از تولید ناخالص داخلی کشور را تشکیل می‌دهد و معدنکاری در ایران همچنان در مسیر توسعه قرار دارد.

از مهم‌ترین معادن کشور می‌توان به معادن مس، آهن، روی، سرب، طلا، نقره، نیکل، کبالت، کرومیت، منگنز، تیتانیوم، اورانیوم، گوگرد و زغال‌سنگ اشاره نمود.

اکتشاف مواد معدنی زیربنای اقتصاد و صنعت هر جامعه را تشکیل می‌دهد. بشر از آغاز تمدن تاکنون، متناسب با نیازها و شناخت خود، همواره از مواد معدنی بهره‌برداری نموده و این مواد پایه و اساس شکل‌گیری تمدن‌های بشری را فراهم کرده‌اند.

امروزه اکتشاف و بهره‌برداری از مواد معدنی با استفاده از روش‌های مختلف تجزیه مواد، مطالعات ژئوفیزیکی و ژئوشیمیایی و فرآوری مواد انجام می‌شود. در اجرای پروژه‌های اکتشافی، توجه به ملاحظات زیست‌محیطی نیز از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

مرکز پژوهش متالورژی رازی با در اختیار داشتن تجهیزات پیشرفته آزمایشگاهی، آماده ارائه خدماتی نظیر آنالیز شیمیایی مواد معدنی و تعیین ترکیبات آن‌ها، تعیین خواص فیزیکی و مکانیکی، دانه‌بندی و تعیین درجه متالیزاسیون می‌باشد. همچنین ارائه خدمات مشاوره‌ای در زمینه تغلیظ مواد کانی و اجرای پروژه‌های بهینه‌سازی تولید و بهبود کیفیت محصولات از دیگر فعالیت‌های این مرکز به شمار می‌رود.