نفت و گاز

 

نفت و صنایع نفت، گاز و پتروشیمی

نفت خام مایعی غلیظ و افروختنی به رنگ قهوه‌ای سیر، سبز تیره یا سیاه است که در لایه‌های بالایی بخش‌هایی از پوسته کره زمین یافت می‌شود. نفت شامل آمیزه‌ای پیچیده از هیدروکربن‌های گوناگون بوده که عمدتاً از دو عنصر هیدروژن و کربن تشکیل شده و مقادیر کمتری از عناصر سنگین‌تر نظیر نیتروژن، اکسیژن و گوگرد را نیز در بر می‌گیرد.

نفت به‌صورت طبیعی در زیر زمین و به‌ندرت در سطح زمین یافت می‌شود. با توسعه فناوری حفاری در اواسط قرن نوزدهم و پیشرفت تکنولوژی تقطیر و پالایش در اواخر همان قرن و گسترش کاربردهای غیرسوختی، تحولی چشمگیر در استفاده از نفت ایجاد گردید؛ به‌گونه‌ای که امروزه صنایع پتروشیمی نقش اساسی و بنیادین در تأمین نیازهای عمومی جامعه ایفا می‌کنند.

صنعت نفت ایران مهم‌ترین صنعت این کشور به شمار می‌رود. ایران در سال ۲۰۰۱ چهارمین تولیدکننده نفت خام جهان بود. بر اساس برآوردهای مجله نفت و گاز، تا ژانویه ۲۰۱۱ ذخایر قطعی نفت ایران حدود ۱۳۷ میلیارد بشکه، معادل نزدیک به ۱۰ درصد ذخایر جهانی، و ذخایر گاز طبیعی کشور حدود ۱۰۴۵ تریلیون فوت مکعب، معادل ۱۶ درصد ذخایر جهان برآورد شده است.

توسعه صنعت نفت و گاز و افزایش توان طراحی و ساخت تجهیزات و اجزای مورد نیاز این صنعت، مستلزم گسترش واحدهای پژوهش و توسعه می‌باشد. در این راستا، مرکز پژوهش متالورژی رازی همکاری‌های گسترده‌ای با صنعت نفت، گاز و صنایع وابسته برقرار نموده است.

بازرسی و کنترل کیفی قطعات و مجموعه‌هایی که نیازمند ویژگی‌های خاص از نظر استحکام مکانیکی و مقاومت در برابر خوردگی ناشی از آب دریا یا گاز ترش هستند، به‌طور مستمر در آزمایشگاه‌های این مرکز انجام می‌شود. همچنین بررسی علل تخریب و خوردگی و ارائه راهکارهای پیشگیرانه و انتخاب و طراحی آلیاژهای مناسب متناسب با شرایط کاربرد، از دیگر خدمات تخصصی این مرکز است.

علاوه بر این، مرکز پژوهش متالورژی رازی پروژه‌های صنعتی متعددی را با واحدهای فعال در صنعت نفت و گاز به اجرا درآورده است که از جمله آن‌ها می‌توان به پوشش‌دهی الکترودهای واحدهای الکترولیز پالایشگاه‌ها و بازسازی و تدوین فناوری تولید شیرهای کنترل سرچاهی اشاره نمود.